BT Arise II - шаблон joomla Продвижение
Cai nghiện ma túy
Con đường ngắn nhất giúp bạn tái hòa nhập cộng đồng...

Câu hỏi thường gặp

Phương pháp thay thế trong cai nghiện ma túy

Phương pháp thay thế trong cai nghiện ma túy là sử dụng có kiểm soát một số loại ma túy Opioid có tác dụng kéo dài, dùng bằng đường uống, ít độc hại hơn để thay thế cho Heroin. Như vậy bệnh nhân tránh được các tệ nạn do Heroin mang lại và sẽ loại bỏ được nguy cơ lây  nhiễm HIV/AIDS, viêm gan do tiêm heroin gây ra. Do sử dụng ma túy Opioid để thay thế heroin nên bệnh nhân hầu như không có hội chứng cai heroin, vẫn có khoái cảm do ma túy gây ra. Vì thế người nghiện dễ chấp nhận sử dụng phương pháp nào để cai heroin hơn tuy nhiên phương pháp này có một số ngược điểm rất lớn là người nghiện vẫn sử dụng ma túy Opioid.

Trong thực tế lâm sàng người ta hay sử dụng viên hoặc dung dịch Methadon và viên Morphin tác dụng kéo dài. Levomethadyl và buprenorpin để thay thế heroin. Tất cả chất này đều có hiệu quả điều trị cai Heroin cao tương đương nhau nhưng ở Việt Nam phương pháp thay thế là sử dụng Methadon.

1. Methadon

Methadon có cấu trúc hóa học là:

6 – (dimethylamino) – 4, 4 – diphenyl – 3 – Heptanol hydrochlorid.

Là bột màu trắng không mùi và có vị đắng. Methadon dễ tan trong nước và các dung môi hữu cơ, có khối lượng nguyên tử là 346 đ.vị Cacbon.

Methadon hấp thu dễ qua đường tiêu hóa tác dụng xuất hiện chậm hiệu lực tối đa cũng đạt đến chậm nhưng tác dụng kéo dài.

Về tác dụng dược lý, Methadon có tác dụng giống với Morphin (10mg Morphin có tác dụng tương đương 10mg Methadon)

Methadon được sử dụng làm thuốc giảm đau, cắt cơn cai nghiện heroin và điều trị củng cố chống tái nghiện heroin.

Tác dụng kéo dài từ 36 đến 48 giờ. Khi người nghiện dùng Methadon thay cho ma túy thì họ không có hội chứng cai ma túy. Thời gian tác dụng của Methadon kéo dài do vậy chỉ dung mỗi ngày 1 lần là đủ.

Liều dùng cụ thể như sau:

-         Để giảm đau: Dùng 2.5 mg đến 10mg/ lần x 3 – 4 lần trên ngày.

-         Để cắt cơn cai nghiện Heroin, một đợt điều trị bằng Methadon không quá 20 ngày nếu bắt buộc phải lặp lại một đợt điều trị khác thì khoảng cách giữa 2 đợt điều trị tối thiểu là 4 tuần.

-          Liều điều trị cần căn cứ vào tình trạng hội chứng cai của bệnh nhân. Nhìn chung liều ban đầu là 15mg đến 20mg là đủ ngăn chặn hội chứng cai heroin. Các trường hợp vẫn không hết hội chứng cai với liều 40mg thì có thể tăng liều thành 80mg đến 100mg/ngày.

Khi đã xác định được liều Methadon cắt được hội chứng cai heroin, du tì liều này 2-3 ngày. Sau đó cần tiến hành giảm từ từ liều Methadon. Việc giảm liều Methadon có thể thực hiện hàng ngày hoặc cách ngày. Thực tế cho thấy thì nên giảm 20% liều Methadon mỗi ngày.

Cụ thể:

Sau khi dùng Heroin thì dùng Methadon theo phác đồ:

-         Ngày thứ 1: dùng Methadon: 20mg (sáng)

-         Ngày thứ 2 Dùng Methadon 40 mg (sáng ½ liều, tối ½ liều)

-         Ngày thứ 3 dùng Methadon 40 mg (sáng ½ liều, tối ½ liều)

-         Ngày thứ 4 dùng  Methadon 40 mg (sáng ½ liều, tối ½ liều)

-         Ngày thứ 5 dùng Methadon 30 mg (sáng 20mg, tối 10mg )

-         Ngày thứ 6 dùng Methadon 20 mg (sáng 10mg, tối 10mg)

-         Ngày thư 7 dùng Methadon 20mg (sáng 10mg, tối 10mg)

-         Ngày thứ 8 dùng Methadon 15mg (sáng 10mg, tối 5mg)

-         Ngày thứ 9 dùng Methadon 12,5mg (sáng 10mg, tối 2,5mg)

-         Ngày thứ 10 dùng Methadon 10mg (sáng )

-         Ngày thứ 11 dùng Methadon 7,5mg (sáng)

-         Ngày thứ 12 dùng Methadon 5mg (sáng)

-         Ngày thứ 13 dùng Methadon 2,5mg (sáng)

-         Từ ngày thứ 14 trở đi ngừng dùng methadon.

Do Methadon cũng là ma túy nên cũng gây nghiện. Những hội chứng cai Methadon diễn ra nhẹ và dễ điều trị hơn Heroin nhiều.

Lợi ích của việc dùng Methadon thay cho heroin

- Dùng đường uống nên không có nguy cơ lây nhiễm bệnh viêm gan và HIV.

- Methadon gây khoái cảm nhẹ, ít gây mệt mỏi và trầm cảm khi dùng kéo dài.

- Dùng Methadon vẫn đi làm được để làm ra của cải vật chất, giảm nguy cơ tội phạm.

- Được ở gia đình không phải cai nghiện tập chung.

2. Levomethadyl acetal (LAAM)

Là chất tác dụng giống Opioid dùng để điều trị hội chứng cai ma túy Opioid. Nếu sử dụng LAAM kéo dài sẽ gây ra trên điện tim sóng QT kéo dài vafcos thể tử vong do nhồi máu cơ tim.

Liều dùng: 20mg – 80mg/ ngày.

3. Buprenorphin:

Cũng như methadon và LAAM, Buprenorphin lafchaats có tác động giống ma túy Opioid dùng để điều trị cai nghiện ma túy từ năm 2002.

Liều dùng hằng ngày : 8 – 10mg và giảm dần lượng heroin đang dùng

Buprenorphine chỉ cần dùng 2 ngày/lần vì chúng có tác dụng kéo dài.

Morphin viên tác dụng kéo dài: dùng để cai nghiện heroin như Methadon liều lượng 10 -20mg/ngày.

II. Điều trị củng cố bằng thuốc đối kháng ma túy Opioid.

Đây là phương pháp hay được áp dụng vafcos hiệu quả raatscao. Nếu bệnh nhân uống thuốc hằng ngày (dù cưỡng ép hay tự giác ) thì họ không thể tái nghiện trong thời gian dùng thuốc.

Thuốc đối kháng ma túy không gây nghiện, không gây khoái cảm và hầu như không độc hại. Nhưng vì không gây khoái cảm nên bệnh nhân không tự giác sử dụng.

Thuốc kháng ma túy cần được bắt đầu sử dụng ngay su khi cai ma túy để đảm bảo kết quả cai nghiện.

Trong lâm sàng hay sử dụng Naltrexon (Nodict)

Naltrexon là chất đối kháng ma túy Opioid có công thức hóa học là:

17 – (Cyclopropylmethyl) – 4, 5 ∞ epoxy – 3, 14 dihydroxymorphinan – 6 – 1

Naltrexon và sản phảm chuyển hóa của nó là 6 – B Natrexol.

Thời gian bán hủy trong huyết tương của Natrexol là 4 giờ -13 giờ

Khi bệnh nhân đang dùng Natrexon mà tiếp tục dùng ma túy Opioid họ sẽ gặp phải các phản ứng vô cùng mạnh mẽ bao gồm:

-         Đau đầu dữ dội.

-         Đau cơ, đau bụng nhiều

-         Đánh trống ngực mạnh, ra nhiều mồ hôi

-         Hoảng hốt, sợ hãi mạnh mẽ, có cảm giác sắp chết.

-         Nôn, buồn nôn đái ỉa không tự chủ.

Các phản ứng này nếu không điều trị sẽ kéo dài vài chục đến vài giờ tùy theo liều lượng và thời gian bán hủy của ma túy.

Do các phản ứng này lặp đi lặp lại khi bệnh nhân sử dụng ma túy nên bệnh nhân sẽ sợ và không dám dùng ma túy nữa.

Nodict viên 50mg

Liều dùng: mỗi ngày uống 1 viên nên uống vào buổi sáng.

* các chú ý khi dùng Nodict trong cai nghiện ma túy

- Bệnh nhân phai uống thuốc hàng ngày do thời gian bán hủy của thuốc dài không quá 13 giờ. Nếu bệnh nhân ngừng thuốc trong 2 – 3 ngày nồng độ của thuốc trong huyết tương sẽ giảm đi và mất tác dụng kháng ma túy. Khi đó bệnh nhân có thể sử dụng lại ma túy và gây tái nghiện.

- Thuốc Nodict chỉ được dùng sau khi bệnh nhân đã ngừng sử dụng ma túy ít nhất 72 giờ. Nếu dùng thuốc sớm hơn cho người nghiện, bệnh nhân sẽ có các phản ứng rất khó chịu như nêu ở trên họ sẽ sợ uống thuốc (chứ không phải sợ ma túy) và sẽ từ chối uống thuốc.

Nên uống thuốc vào buổi sáng vì có tác dụng tâm lý răn đe bệnh nhân sẽ mạnh hơn, bệnh nhân sẽ phải cân nhắc kỹ hơn trước khi sử dụng lại ma túy.

- Người thân của bệnh nhân phải bắt bệnh nhân uống thuốc ngay trước mặt mình cùng với cốc nước to. (để đảm bảo thuốc trôi xuống dạ dày). Nếu cần phải bắt bệnh nhân há miệng kêu vài tiếng a … a…… để kiểm tra xem đã nuôt thuốc chưa.

Không được để bệnh nhân tự quản lý thuốc và uống thuốc vì không có gì đảm bảo được rằng bệnh nhân sẽ uống thuốc theo đúng hướng dẫn.

- Cần phải uống thuốc Nodict liên tục ít nhất 3 – 6 năm vì phản xạ thèm ma túy của người nghiện rất bền vững. kéo dài nhiều năm. Bệnh nhân cần uống thuốc kéo dài trong thời gian trên để họ có đủ thời gian trưởng thành, thích nghi với cuộc sống không ma túy. Nhiều trường hợp bệnh nhân phải uống thuốc củng cố suốt đời.

- Khi bệnh nhân có phản ứng do dùng ma túy khi dùng Nodict nói chung là không cần phải xử lý gì do các phản ứng khó chịu này sẽ tự hết sau vài giờ. Có thể ủ ấm cho bệnh nhân, cho uống nước chè đường, xoa bóp… Nếu các phản ứng trên quá mạnh mẽ thì có thể co Seduxen 10mg x 1 ống tiêm tĩnh mạch chậm, các phản ứng trên sẽ hết ngay sau tiêm.

- Khi bệnh nhân bắt buộc phải dùng thuốc giảm đau opioit (phẫu thuật chấn thương…) cần thông báo cho bác sỹ biết rằng bệnh nhân đang dùng Nodict để có biện pháp giảm đau thích hợp (gây tê, gây mê, dùng thuốc giảm đau No-Steroid)

III. Điều trị củng cố bằng phương pháp thay thế trong cai nghiện ma túy

Trên thế giới ngoài methadon người ta còn sử dụng viên Morphin tác dụng kéo dài, nhưng ở việt Nam chỉ dùng Methadon. Điều trị củng cố bằng phương pháp này chỉ áp dụng cho các trường hợp đã cai heroin bằng methadon nhưng đã thất bại trong việc sử dụng Methadon (nghĩa là bệnh nhân tuy đã bỏ được heroin nhưng vẫn sử dụng methadon hằng ngày)

Lợi ích của phương pháo này là bệnh nhân cai dược heroin, không bị mệt mỏi vẫn đi làm được và tránh được nguy cơ lây bệnh do tiêm ma túy gây ra. Vì vẫn được sử dụng ma túy Opioid nên bệnh nhân vẫn có khoái cảm do ma túy mang lại, họ dễ chấp nhận hơn so với phương pháp dùng thuốc đối kháng ma túy.

* các lưu ý khi dùng Methadon trong cai nghiện ma túy

Chỉ định sử dụng phải chặt chẽ do Methadon vẫn là matuý Opioid nghĩa là chỉ áp dụng cho các trường hợp người nghiện không thể từ bỏ ma túy.

Dùng liều Methadon thấp nhất có thể. Nhìn chung mỗi ngày bệnh nhân dùng Methadon 10mg là đủ. Trường hợp hãn hữu hãy dùng đến 20mg/ ngày

- Tìm cách cai Methadon cho bệnh nhân khi có cơ hội

 

Bác sĩ tư vấn

images

Bạn cần phương pháp cai nghiện tại nhà, đừng ngần ngại,hãy liên hệ với chúng tôi.

Bác Sĩ : Nguyễn Văn Thiết

Trưởng Phòng Y Tế Trung Tâm Cai Nghiện Số II

0912.629.379

Email:bsthiettt2@gmail.com