CÂU HỎI

HEROIN LÀ GÌ? Sử dụng như thế nào? Tác động của nó ra sao?


TRẰ LỜI: Heroin là loại chất gây nghiện được chiết xuất từ quả cây thuốc phiện. Nó được xếp vào cùng nhóm với các chất giảm đau mạnh được biết đến với tên chất dạng thuốc phiện. Một số loại chất gây nghiện khác trong nhóm chất dạng thuốc phiện này bao gồm thuốc phiện, morphin và codein. Ngoài ra còn có một số dạng chất thuốc phiện khác do con người tổng hợp lên như: pethidine và methadon. Những loại này được dùng hợp pháp vì mục đích y tế, nhưng dùng heroin là bất hợp pháp.


Heroin còn được biết đến với các tên xã hội như: hàng trắng, bạch phiến.

Herroin có tác dụng làm ức chế, làm giảm hoạt động của não bộ và hệ thống thần kinh trung ương


2. Heroin sử dụng thế nào?

Heroin thường ở dạng bột có màu sắc khác nhau phụ thuộc vào độ tinh khiết.

Heroin có màu trắng thường có độ tinh khiết cao hơn so với màu nâu hoặc màu trắng ngà.

Heroin thường được sử dụng theo đường tiêm chích, hút hoặc hít. Heroin hấp thu vào máu và nhanh chóng tác động lên não của người sử dụng.


3. Tác động của Heroin.

Tác động của Heroin đối với người sử dụng phụ thuộc vào:

-        Liều dùng

-        Độ tinh khiết.

-        Chiều cao, cân nặng

-        Tình trạng sức khỏe.

-        Tình trạng tâm lý

-        Có sử dụng cùng các loại ma túy khác không.

-        Sử dụng một mình hay với người khác.


4. Tác động tức thì.

Tác động của heroin có thể kéo dài vài giờ đồng hồ và có thể làm cho người sử dụng cảm thấy:

-        Sảng khoái, sung sướng

-        Không còn đau đớn thực thể

-        Giảm ho\

-        Cảm thấy buồn nôn hoặc nôn

-        Đồng tử co nhỏ (đồng tử đinh ghim)

-        Thở nông

-        Táo bón – khó đi ngoài


Dấu hiệu nhận biết người nghiện ma túy là gì?


TRẢ LỜI: NHỮNG DẤU HIỆU NHẬN BIẾT NGƯỜI NGHIỆN MA TÚY

Nếu bạn đang lo lắng rằng bản thân hoặc một trong những người thân quen của mình có biểu hiện nghiện ma túy, bạn nên điểm qua những dấu hiệu sau nhé!


Đối với một số người, việc sử dụng ma túy rất nhanh chóng trở thành thói quen và trở nên phụ thuộc vào thuốc. Sau khoảng thời gian ngắn, người nghiện có thể cần liều lớn hơn để có thể đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của mình. Chẳng bao lâu, họ luôn trong trạng thái cần thuốc để duy trì những hoạt động sống bình thường của mình. Khi liều lượng tăng lên, người nghiện có thể cảm thấy rất khó khăn trong sinh hoạt khi không được dùng thuốc. Những nỗ lực để ngăn chặn việc sử dụng thuốc có thể gây ra cảm giác thèm ănmãnh liệt và làm cho họ cảm thấy khó chịu về thể chất (gọi là Hội chứng cai nghiện).

Những biểu hiện người nghiện ma túy

- Cảm thấy cần phải sử dụng thuốc thường xuyên hơn, có thể là 1 ngày 1 lần hoặc thậm chí vài lần một ngày.

- Có sự ham muốn mãnh liệt với thuốc.

- Trong bất cứ khoảng thời gian nào, cần thêm thuốc để duy trì những hoạt động hằng ngày.



CAI NGHIỆN MA TÚY NHƯ THẾ NÀO ?


TRẢ LỜI: Nghiện ma túy là vấn đề gắn liền với lịch sử loài người. Nó là một tệ nạn xã hội (liên quan đến sức khỏe cộng đồng, đạo đức lối sống, tội phạm...). Theo Tổ chức Y tế thế giới, người nghiện ma túy là một tội phạm đồng thời là một người bệnh (do các yếu tố sinh học trong cơ chế nghiện), do đó cần được quản lý và điều trị bắt buộc


Cai heroin

              Việc từ bỏ hoặc giảm liếu sử dụng heroin đối với những người lệ thuộc vào heroin là vô cùng khó khăn và họ phải trải qua hội chứng cai do thiếu heroin. Các dấu hiệu xảy ra chỉ vài giờ sau khi ngừng sử dụng. Có thể tóm tắt những biến đổi sinh lý, tâm lý của người nghiện qua các giai đoạn cai nghiện phục hồi như sau:

        . Những biến đổi tâm sinh lý thời kỳ cắt cơn từ ngày thứ nhất đến ngày thứ 15 là thời kỳ đầu tiên người nghiện được cách ly để ngừng sử dụng ma túy. Thời kỳ này có những biến đổi về sinh lý tâm lý như sau:

              9.1.a Biến đổi về sinh lý

              Sau khi ngừng sử dụng ma túy 6 đến 8 giờ, xuất hiện hội chứng cai các triệu chứng này có su hướng trái ngược với tác dụng của moorphin theo bảng trắc nhiệm của Himselsbach tính điểm cho những người nghiện heroin như sau

              1. Mệt mõi rã rời :                     1 điểm

              2. ngáp chảy nước mắt:             1 điểm

              3. chảy nước mũi:                      1 điểm

              4. Vã mồ hôi:                            1 điểm

              5. Tiêu chảy:                              2 điểm

              6. Đau lưng:                               2 điểm

              7. Nhức xương:                          2 điểm

              8, Nổi da gà:                              2 điểm

              9. Đồng tử giãn :                         2 điểm

              10. Nóng ngực, khô cổ:              1 điểm

              11. Mất ngủ:                               2 điểm

              12. Nôn mửa, co giật:                 3 điểm

              13 Hôn mê:                                 3 điểm

              14. Tăng huyết áp:                     3 điểm

              15. Xuất huyết:                                    3 điểm

               Tổng cộng:                                30 điểm

Phân loại nặng nhẹ theo rối loạn sinh lý.

-        Dưới 10 điểm: thuộc loại nghiện nhẹ

-        Trên 10 điểm: thuộc loại trung bình

-        Trên 20 điểm: thuộc loại nghiện nặng

              Những triệu chứng trên xuất hiện rầm rộ ngày thứ 2 – 3 và dù có được điều trị hay không các triệu chứng này giảm dần sau 8 đến 10 ngày các triệu chứng cơ bản sẽ hết còn lại một số triệu chứng như mất ngủ, ngáp, đau mỏi xương, kéo dài từ 6 đến 10 tháng thậm chí có người từ 1 đến 3 năm chưa hết.

        Biến đổi về tâm lý trong quá trình cai nghiện ma túy

Đây là những ngày đầu họ ngừng sử dụng ma túy bị các hội chứng cai hành hạ về thể chất nên về tâm lý biểu hiện các trạng thái như sau:

-        Xu hướng : Nhu cầu thèm muốn ma túy mãnh liệt, bi quan.

-        Năng lực: chán nản, uể oải trong mọi lĩnh vực cuộc sống, sức dẻo dai kém.

-        TÍnh khí: tính tình thay đổi bất thường, thướng xuyên cáu kỉnh thậm chí có hành vi bạo lực hoặc bỏ trốn khỏi nơi cai nghiện. Khí chất đôi lúc hưng phấn quá mức đi lại lung tung, lúc trầm cảm, lúc cười, lúc khóc….

                Sử dụng thuốc cai nghiện ma túy

I. Thuốc hướng tâm thần.

              Đây là phương pháp cai nghiện đáng tin cậy được áp dụng rộng rãi trên thế giới và Việt Nam. Năm 1988 tác giả Gelder M đã đưa ra phương pháp dùng thuốc an thần kết hợp với thuốc bình thần để điều trị cắt cơn nghiện ma túy. Tuy nhiên phương pháp này chỉ là hạn chế các triệu chứng của hội chứng cai chứ không làm mất hội chứng cai nên người nghiện vẫn phải chịu một số triệu chứng cai với cường độ nhẹ.

              Từ năm 1995 Bộ y tế cho phép áp dụng rộng rãi phương pháp cắt cơn nghiện ma túy Opioid bằng thuốc hướng thần.

Phương pháp này sử dụng thuốc Levomepromazin, Seduxen và Theralen dễ kiếm , rẻ tiền và có hiệu quả cao trong cai nghiện ma túy. Các nhà tầm thần luôn tìm cách cải tiến phác đồ điều trị cắt cơn cai nghiện ma túy bằng thuốc an thần. Vì thế có nhiều phác đồ khác nhau được áp dụng tại các cơ sở ci nghiện. các phác đồ này đều sử dụng các nhóm thuốc sau.

              - Thuốc an thần: Haroperidol, Levomepromazin, Olanzapin.

              - Thuốc bình thần: Seduxen, Lexomil, Rivotril,

              - Thuốc chống trầm cảm: Amitriptylin, Mirtazapin, Sertralin

              - Thuốc chống tác dụng ngoại tháp do thuốc an thần gây ra: Trihex, Promethazin,

Phác đồ cai nghiện ma túy

Phác đồ 1:

                            Từ ngày 1 đến ngày 5:

  1. Haloperidol 5mg x 4 ống
  2. Pipolphel 50mg x 2 ống
  3. Seduxen 10 mg x 2 ống

Trộn thuốc này trong cùng 1 xi lanh tiêm bắp sâu sáng ½ liều và tối ½ liều.


                            Từ ngày 6 đến ngày 10:

  1. Haloperidol 5mg x 2 viên
  2. Trihex 2mg x 2 viên
  3. Seduxen 5mg x 2 viên
  4. Clomidep 25mg x 4 viên

Sáng uống ½ liều, tối uống ½ liều


                            Từ ngày 11 đến ngày 15:

  1. Haloperidol 5mg x 1 viên
  2. Trihex 2mg x 2 viên
  3. Clomidep 25mg x 4 viên

Sáng uống ½ liều, tối ½ liều.


Sau đó chuyển sang phác đồ củng cố.

              Phác đồ này cho kết quả rất tốt, áp dụng cho các bệnh nhân chống đối diều trị, kích động, vật vã. Trong thực tế người ta áp dụng phác đồ này cho các bệnh nhân nghiện ma túy Opioid lâu năm dùng liều cao và đường tiêm tĩnh mạch.

Phác đồ 2:

                            Từ ngày 1 đến ngày 5

  1. Olanzanpin 10 mg x 2 viên (SácG uống 1 viên , tối uống 1 viên)
  2. Ri votril 2mg x 2 viên (sáng uống 1 viên, tối uống 1 viên)
  3. Mirtaz 30mg x 1 viên (uống tối)

                            Từ ngày 6 đến ngày 10

  1. Olanzapin 10mg x 2 viên Sáng uống 1 viên tối uống 1 viên)
  2. Ri votril 2mg x 1 viên (sáng ½ viên tối ½ viên)
  3. Mirtaz 30mg x 1 viên ( uống tối)

                            Từ ngày 11 đến ngày 15


1. Olanzapin 10 mg x 1 viên (uống tối )

2. Mirtaz30mg x 1 viên (uống tối)

Sau đó chuyển sang điều trị củng cố.

Phác đồ này đơn giản, dễ thực hiện và cho kết quả cao. Trong thực tế người ta áp dụng phác đồ này cho các bệnh nhân hợp tác điều trị. Thời gian nghiện ngắn (dưới 2 năm) dùng liều thấp.

Phác đồ 3

                            Từ ngày 1 đến ngày 5

  1. Sizodon 2mg x 4 viên (sáng uống 2 viên, tối 2 viên)
  2. Trihex 2mg x 2 viên (sáng uống 1 viên, tối 1 viên)
  3. Lexomil 6mg x 2 viên (sáng 1 viên, tối 1 viên)
  4. Zosert (Sortralin 100mg x 1 viên (uống tối)

                            Từ ngày thứ 6 đến ngày thứ 10

  1. Sizodon 2mg x 3 viên (sáng 1 viên, tối 2 viên)
  2. Trihex 2mg x 2 viên (sáng 1 viên, tối 1 viên)
  3. Lexomil 6mg x 1 viên (sáng ½ viên, tối 1.2 viên)
  4. Zosert 100mg x 1 viên (uống tối)

                            Từ ngày 11 đến ngày 15

  1. Sizidon 2mg x 2 viên sáng 1 viên, tối 1 viên)
  2. Zosert 100mg x 1 viên (tối)

Phác đồ này cho hiệu quả tương đương với phác đồ 2 và được áp dụng cho bệnh nhân hợp tác điều trị, thời gian nghiện dưới 2 năm.


2. Sử dụng Clonidin để cai nghiện ma túy

           Thuốc Clonidin được tổng hợp từ năm 1960 ban đầu thuốc này được sử dụng làm thuốc thông mũi. Ở mỹ Clonidin được FDA cho phép sử dụng để điều trị cao huyết áp, tuy nhiên thuốc có tác dụng làm giảm nhẹ các triệu chúng của hội chứng cai ma túy.

-        Dạng thuốc và hàm lượng.

              + Thuốc tiêm không có chất bảo quản, chứa Clonidin hydroclorid 100mg

              + viên nén, chứa Clonidin hydroclorid 0,1 mg, 0,2mg, 0,3mg

-        Tác dụng dược lý

Clonidin là thuốc chủ vận chọn lọc Alpha 2 – Adrenergic.

III. các phương pháp điều trị hỗ trợ cắt cơn khác trong cai nghiện ma túy

           Các phương pháp này đã được đánh giá, nghiệm thu bởi các đề tài khoa học khác nhau và được áp dụng cai nghiện rộng rãi trong thực hành cai nghiện ma túy tại các bệnh viện, các trung tâm cai nghiện . Nhưng đến nay chưa phương pháp nào được tiến hành nghiên cứu đánh giá hiệu quả điều trị của các phương pháp này có đọ tin cậy không cao.

         - Phương pháp điện châm hỗ trợ điều trị cắt cơn cai nghiện ma túy. Phương pháp điệm châm cứu hỗ trợ điều trị cắt cơn cai nghiện ma túy được Bộ y tế cho phép áp dụng trong lâm sàng từ ngày 21/10/2003. Theo báo cáo của bệnh viện châm cứu Trung ương, Phương pháp điện châm không chỉ cắt cơn nghiện cho bệnh nhân mà hiệu quả điều trị còn kéo dài qua đánh giá sau 1 số năm có 1 số người nghiện vẫn không tái nghiện.

- Thuốc Cedemex: Thuốc có khả năng bình ổn các triệu chứng của hội chứng cai, đặc biệt là triệu chứng dị cảm và thèm đói ma túy.

- Thuốc Bông sen: thuốc có tính an toàn và có tác dụng hỗ trợ cắt cơn nghiện ma túy.

- Thuốc Camat (BSA52) Thuốc an toàn, có tác dụng hỗ trợ cắt cơn nghiện ma túy.

 Những rối loạn sinh lý, tâm lý từ ngày thứ 16 – ngày 45 (thời kỳ này gọi là thời kỳ lạc quan tếu)

Đây là thời kỳ các hội chứng cai đã mất hoặc giảm hầu hết do đó người nghiện cảm thấy dễ chịu nhiều, biểu hiện người nghiện đa dẻ hồng hào, ăn khỏe, tăng cân. Thời kỳ này có các rố loạn sinh lý, tâm lý như sau:

.a Rối loạn sinh lý

Hầu hết các hội chứng cai biến mất, tuy nhiên một số triệu chứng vẫn còn như:

-        Ngủ ít, ngủ không ngon giấc, thậm chí rối loạn giấc ngủ.

-        Đau mỏi xương nhất là cột sống vùng thắt lưng.

-        Đôi khi ớn lạnh nổi da gà

Trong đó mất ngủ là triệu chứng cần quan tâm, mất ngủ dẫn tới thèm muốn ma túy dễ quay lại sử dụng ma túy. Nó tạo thành vùng luẩn quản khép kín.

Mất ngủ. rối loạn giấc ngủ,     

Sử dụng lại ma túy, thèm ma túy

Rối loạn về tâm lý

Tâm lý ở giai đoạn này thể hiện một số rối loạn như sau:

Xu hướng: ngoài nhu cầu về ma túy, họ còn những nhu cầu khác như muốn sử dụng rượu, thuốc lá. Thực tế nhiều năm qua số người nghiện sau giai đoạn cắt cơn 10 – 15 ngày rất nhiều người vòi vĩnh gia đình đòi uống rượu, hút thuốc lá.

- Về tính cách của họ ở thời kỳ này biểu hiện ở một số triệu chứng như:

+ Cảm giác lâng lâng như người say rượu, 90% xuất hiện cảm giác này. Có người cảm giác như đi trên mây.

+ cảm giác phấn khích quá mức “dễ kích động” dễ cãi nhau, đánh nhau. Những người cai nghiện tại gia đình họ thường hay cãi nhau, mè nheo với những người thân. Trạng thái phấn khích còn biểu hiện ở người nghiện luôn nói họ có thể bỏ được thói quen sử dụng ma túy cho rằng có thể làm chủ được việc sử dụng ma túy của họ.

Quá tự tin vào năng lực bản thân, thời kỳ này họ cho rằng việc gì cũng làm được “ năng lực giả tạo”

+ Lạc quan tếu,ngộ nhận rằng có thể vĩnh biệt ma túy, trước mắt họ không có gì trở ngại. Những người nghiện tụ nguyện được gia đình đón về trong thời gian này. Hị thường hứa nọ hứa kia với cán bộ tại các trung tâm và gia đình là đã và sẽ bỏ không bao giờ nghiện trở lại. Nhưng chỉ sau vài ngày thậm chí là sau vài giờ đến 1 ngày khi được ra khỏi trung tâm họ đã quay lại sử dụng ma túy và họ vẫ cho rằng chỉ thử lại 1 lần thôi thì không thể nghiện lại được và chính bản thân họ cũng không biết mình nghiện lại lúc nào.

 Những điểm cần lưu ý trong điều trị, phục hồi cai nghiện ma túy

- Thời kỳ này các triệu chứng rối loạn sinh lý còn ít nhưng các triệu chứng còn lại như mất ngủ, đau nhức xương cần phải được điều trị sớm, nên dùng các thuốc sau:

+ Thuốc chống mất ngủ:

Rotunda x 4 viên / tối

Theralen 5mg x 4 viên / tối 

Dùng từ 10 đến 15 ngày

+ thuốc chống cù nhức xương

Paracetamol 500mg x 2 viên

- Phục hồi rối loạn tâm lý

Thời kỳ này người nghiện dễ bị kích động gây sự, đánh lộn. Trong cai nghiện tập chung cần có các hoạt động tư vấn, hoạt động nhóm.

 Những biến đổi sinh lý, tâm lý ngày 46 – 120 (thời kỳ bất ổn định)

Đây là thời kỳ người nghiện có nhiều rối loạn sinh lý, tâm lý và bế tắc nhiều mặt do đó thời kỳ này họ dễ tái sử dụng ma túy.â

a.Rối loạn vể sinh lý:

Các triệu chứng sinh lý bắt đầu ổn định, tuy một số triệu chứng như mất ngủ, nổi da gà, gáp vặt, các triệu chứng khác hầu như không còn. Thể lực được phục hồi trở lại, ăn khỏe, tăng cân. Đa số người nghiện tăng 4 -5 cân có trường hợp tăng 10 cân.

b. Rối loạn về tâm lý

Là thời kỳ tâm lý người nghiện bất ổn định bế tắc, có những thuộc tính tiến triển tốt nhưng ít, đa số thuộc tính tâm lý bất ổn định.

-        Một số thuộc tính tâm lý tiến bộ.

+ Ý thức được trách nhiệm của họ trong điều trị phục hồi thể hiện trong cuộc sống là sự giúp đỡ những người xung quanh.

+ Nhu cầu mong được khen thưởng, có suy nghĩ về các vấn đề rõ ràng hơn.

-        Những thuộc tính tâm lý bất ổn định.

+ Về nhu cầu: thèm muốn ma túy, chán nản, buồn bực, bi quan lo lắng về các vấn đề của cuộc sống dẫn tới có động cơ muốn quay lại sử dụng ma túy để quên đi những âu phiền, buồn chán.

+ Về năng lực: Lười nhác trong công việc, tuy về sức khỏe họ đã được hồi phục.

+ Về tính cách: có những hành động bất thường như muốn tự sát, không thật thà, thiếu lòng tự trọng, dễ nổi cáu, họ thường phủ nhận thực tế, hồi tưởng lại những ngày tháng sử dụng ma túy đã qua, bi quan về tương lai.

* Có thể nói đây là thời kỳ tâm lý bất ổn định, bế tắc nên họ dễ bỏ trốn, bỏ dở điều trị và quay lại sử dụng ma túy (nguy có tái nghiện cao).

 Những rối loạn sinh lý, tâm lý từ ngày 121 – 180

Thời kỳ từ ngày 121 đến ngày 180 là thwoif kỳ tâm lý của người nghiện đang được điều chỉnh, nếu các hoạt động can thiệp phục hồi những hoạt động đáp ứng thì họ điều chỉnh theo hướng tốt. Nếu các hoạt động can thiệp không tốt hoặc không tổ chức hoạt động can thiệp thì họ sẽ điều chỉnh theo chiều hướng xấu.

a. Rối loạn sinh lý

Đa số người nghiện phục hồi thể trạng, trừ một số trường hợp mắc bệnh phối hợp thì sẽ xuất hiện ở giai đoạn này.

b. Rối loạn tâm lý

- Về nhu cầu: Mức độ thèm ma túy bắt đầu giảm

- Hành vi: Có những hành vi chống lại trợ giúp của y, bác sỹ. Trạng thái nguy cơ tái nghiện vẫn còn cao, không muốn tham gia vào các hoạt động can thiệp như hội họp, thể dục thể thao.

- Một số rối loạn tình cảm:

+ Buồn phiền, lo lắng, cáu kỉnh giảm đi.

+ Thích le loi, đơn độc đây là đặc điểm làm người nghiện giảm quyết tâm cai nghiện.

+ Những vấn đề khúc mắc trong quan hệ với gia đình, làng xóm bạn bề trong thời gian họ sử dụng ma túy được họ nhớ lại và đặt thành vấn đề khúc mắc.

c. Những lưu ý trong giai đoạn này

- Nếu có bệnh phối hợp, nhất là bệnh tâm thần phải được điều trị sớm và tích cực.

- Điều trị tâm lý: tăng cường các hoạt động tư vấn cá nhân, tư vấn nóm, phối hợp với gia đình giả quyết khúc mắc của người nghiện.

 Những rối loạn sinh lý, tâm lý giai đoạn 180 ngày trở ra.

a. Rối loạn sinh lý: Hầu như không có.

b. Rối loạn tâm lý có một số thuộc tính biểu hiện sau:

- Xuất hiện một số hành vi không bất thường: Đánh bạc, uống rượu, quan hệ tình dục.

- Về tình cảm: xuất hiện mâu thuẫn giữa một bên là những quy định nội quy của Trung tâm và một bên là nhu cầu cá nhân của họ, thích tự do.

Kết luận:

Khi nghiện ma túy gây ra tổn thương ở não, hệ thần kinh trung ương đồng thời gây ra những rối loạn sinh lý và tâm lý ở từng thời kỳ khác nhau. Đó thường là nhứng rối loạn tâm lý nặng nề, kéo dài hơn so với rối loạn sinh lý, dễ làm cho người nghiện tái nghiện trở lại. Nhất là thời kỳ từ 1,5 tháng – 3 tháng


Về chúng tôi          Phương pháp điều trị          Câu hỏi thường gặp         Liên hệ

----------------------------------------------------------------------------------------------------

CƠ SỞ CAI NGHIỆN MA TÚY SỐ 2

Địa chỉ: Đại Thắng - Tiên Lãng - Hải Phòng.

Bác sỹ: Nguyễn Văn Thiết - Trưởng Phòng Y Tế - Cơ sở Cai nghiện Ma túy số 2

HOTLINE: 0912.629.379 (Bác sĩ Thiết)  -  Email: bsthiettt2@gmail.com

 

Website thuộc bản quyền của CaiNghienTaiNha.com

Liên hệ
0912 629 379
Trò chuyện với chúng tôi!